Opublikowano: 01.09.2022

Drewno - definicje

Aby prawidłowo przeprowadzić proces suszenia/parzenia drewna warto jest najpierw zapoznać się z podstawowymi pojęciami oraz budową drewna.

 

 

Budowa drewna

budowa drewna

Rys.1 Mikroskopowa budowa drewna sosny: 1 - roczny przyrost, 2 - promienie rdzeniowe, 3 - przewód żywiczny, 4 - komórki wczesnych przyrostów, 5 - komórki póżnych przyrostów, 6 - jamki [Glijer L.: Suszenie drewna i nie tylko]

 

Na poprzecznym przekroju pnia widać pierścieniowy układ warstw. W centrum znajduje się rdzeń, następnie warstwa drewna składająca się z rocznych przyrostów, dalej cienka warstwa miazgi (łyka) i na zewnątrz warstwa kory. Drewno i miazga są zbudowane z komórek spełniających różne funkcje fizjologiczne. Komórki mają budowę wydłużoną. Zorientowane wzdłuż pnia przewodzą wodę ze składnikami odżywczymi od korzeni ku koronie i od liści ku dołowi. Pęczki komórek zorientowanych promieniowo, nazywane promieniami rdzeniowymi, przewodzą wodny roztwór odżywczych składników od środka ku obwodowi. Przepływ płynów między komórkami umożliwiają jamki.

 

W drewnie gatunków liściastych w wyniku uszkodzenia tkanki jamki są zamykane wcistkami. W głębszych warstwach drewna jamki są też zamykane w czasie długotrwałego składowania w sprzyjających dla tego procesu warunkach. Żywe drewno broni się w ten sposób przed utratą wilgoci niezbędnej do zachowania procesów życiowych. Drewno z zamkniętymi jamkami trudno schnie i trudno się nawilża. Nawilżanie utrudnia także kora i miazga.

 

Ścianki komórek są zbudowane z szeregu koncentrycznie usytuowanych warstw składających się z micel. Micele (zbudowane z celulozy) tworzą strukturę porowatą. Drewno jest więc materiałem o budowie kapilarno-porowatej. Kapilarami są światła komórek, a przestrzenie między micelami stanowią pory.

 

Woda znajdująca się w kapilarach nie jest związana z tkanką drewna i nosi nazwę wody wolnej (na jej odparowanie zużywane jest ciepło parowania). Woda znajdująca się w porach między micelami jest z nimi związana słabymi wiązaniami wodorowymi i nosi nazwę wody związanej.

 

 

Wilgotność drewna

wilgotnosc

Rys. 2 Widok zależności liniowej wilgotności względnej i bezwzględnej [Kopeć K.: Drewno i zastosowanie]

 

Podstawowym parametrem określającym stan drewna jest jego wilgotność. Wilgotność jest to stosunek wody zawartej w drewnie (wolnej i związanej) do masy całkowicie suchego drewna, w którym ta woda jest zawarta. Tak określona wilgotność nosi nazwę wilgotności bezwzględnej.

 

Istnieje jeszcze pojęcie wilgotności względnej, czyli stosunek wody zawartej w drewnie do masy całej próbki. W literaturze fachowej dla drewna zawsze mamy podawaną wilgotność bezwględną, co powoduje, że wilgotność świeżo ściętego drewna wynosi czasami 200%.

 

 

Właściwości higroskopijne drewna

 

Wodę z otaczającego wilgotnego powietrza mogą pobierać tylko ścianki komórkowe. Cząsteczki zaadsorbowanej wody dostają się między micele, oddalając je od siebie. Ilość zaadsorbowanej wody jest ograniczona pojemnością przestrzeni między micelami. Przy względnej wilgotności otaczającego powietrza wynoszącej 100% (powietrze nasycone), normalnym ciśnieniu atmosferycznym i temperaturze zbliżonej do 0°C suche drewno może osiągnąć maksymalną wilgotność na poziomie 30%. Ze wzrostem temperatury maksymalna wilgotność maleje. Wilgotność drewna w przedziale od 0% do wartości maksymalnej nosi nazwę wilgotności higroskopijnej. Stan przy maksymalnej wilgotności higroskopijnej nosi nazwę punktu nasycenia włókien.

 

Aktualności

Skontaktuj się w sprawie bezpłatnej konsultacji. Przejdź do  formularza kontaktowego